Ngày xưa, tại xã Khúc Phụ, Thổ Bình, châu Chiêm Hoá thuộc tỉnh Tuyên
Quang miền Bắc Việt Nam, có một bà lão goá, không có con. Bà ở thôn Mô
Cuống, mỗi ngày thường đến thác Cuống bắt tôm bắt cá về ăn.
Một
ngày kia, bà lão trông thấy một quả trứng màu trắng, to gần bằng trứng
gà. Bà cảm thấy sợ, bèn lượm trứng vứt ra xạ Nhưng rồi hai ba lần khác,
bà cứ lại gặp quả trứng này ở mấy nơi khác. Bà bèn đem về nhà, cho gà
ấp.
Chừng khoảng một tháng sau, quả trứng bí mật
này nở ra một con vật thân dài, tựa như con lươn. Bà bèn bỏ nó vào một
chĩnh nước. Con vật lớn rất nhanh. Bà lão đưa nó qua một cái vạị Nó lại
lớn chật vạị Bà đem thả nó xuống suối Mô Cuống, mới hay đó là con Giao
Long.
Con vật này sắc trắng, thuộc loài thuỷ tộc,
nhưng thỉnh thoảng nó lại hoá thành người, nói được tiếng ngườị Giao
Long gọi bà lão là mẹ nuôi, và bắt tôm bắt cá nuôi bà. Nhờ vậy, mỗi lần
đến kỳ cúng giỗ, bà lão đến bên giòng nước gọi tên "Cuống, Cuống". Khi
thấy con Giao Long trồi đầu lên mặt nước, bà bảo: "Ngày mai nhà có giỗ,
con nhớ bắt cho mẹ một ít cá". Giao Long lập tức vâng lời, bắt nhiều cá
để lên bờ cho mẹ nuôi đến lấy về. Bao nhiêu người ăn, số lượng cá cũng
đủ.
Về sau, có một con Giao Long khác, sắc đen, ở
giòng thác lớn Sa Hương thuộc xã Miên Hương, cách đó mấy dặm. Nó lội
ngược dòng đến thác Cuống, đánh nhau với Giao Long sắc trắng, vì muốn
chiếm lấy nơi nàỵ Cuộc giao chiến kéo dài 3 ngày, chưa rõ con nào thắng.
Bỗng thấy Giao Long trắng chạy về nhà cầu cứu mẹ nuôi, nói với bà hãy
đến dòng thác giúp nó một taỵ Nó dặn mẹ: "Khi nào thấy thân hình đen
trồi lên mặt nước, thì mẹ lấy dao mà chém".
Bà lão
nghe lời, hôm sau, giờ ngọ, ra bờ thác, cầm theo một con dao dài và sắc
bén. Bà hốt hoảng thấy 2 con Giao Long đang đánh nhau, quậy đục cả mặt
nước. Bà cầm dao chờ sẵn, khi thấy thân hình đen nổi lên mặt nước liền
chém xuống thật mạnh. Nhưng chẳng may, lại trúng nhằm con Giao Long
trắng của bà.
Con vật trồi lên, rên xiết: "Mẹ ơi,
mẹ đã chém lầm vào bụng con rồị Số mệnh con phải chịu như vậy, xin mẹ
đừng thương tiếc con". Nói xong, Giao Long trắng biến mất. 3 ngày sau,
xác nó nổi lên ngay chổ ấỵ Dân trong vùng trông thấy, vớt Giao Long đem
về chôn ở cánh đồng trước nhà bà lãọ
Ngày nay, mộ
Giao Long vẫn còn. Người ta gọi là Mộ Thần Cuống, được sùng bái như vị
thần linh. Mỗi năm, vào dịp tháng 2, dân ở 4 xã vùng này kéo tới cúng tế
Giao Long.

Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét